In Italië dreigt een rampscenario voor de Olympische Winterspelen van 2026 in Milaan en Cortina d’Ampezzo. Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) legt in de komende weken de definitieve locaties vast. De grootste onzekerheid is de ijsbaan voor bobslee, skeleton en rodelen in Cortina. Dit raakt direct de mobiliteit, van wegafsluitingen tot milieuzones en CO₂-plannen rond de Olympische regio’s.
Schuifbaan beslist lot 2026
De bouw en vergunningen voor de schuifbaan in Cortina d’Ampezzo lopen achter. De Italiaanse sportkoepel CONI en de organisatie Milano Cortina 2026 zoeken daarom een haalbaar draaiboek. Het IOC wil snel duidelijkheid omdat testevents, vervoer en veiligheid tijdig geregeld moeten worden. Zonder baan in Cortina moeten de sledesporten naar een bestaande baan in Zwitserland, Oostenrijk of Duitsland.
Zo’n verhuizing heeft gevolgen voor dienstregelingen, busshuttles en grenslogistiek. Regionale overheden in Veneto en Lombardije moeten dan scenario’s hertekenen. Dat kost tijd en geld, en vraagt nieuwe afspraken met politie en wegbeheerders. De druk op het besluit neemt daarom dagelijks toe.
Ook de kosten spelen mee. Een nieuwe baan is duur en risicovol qua planning in de bergen. Een bestaande Europese baan is sneller inzetbaar en veiliger te plannen. Het IOC weegt die factoren bij het besluit dat op het moment van schrijven binnen weken wordt verwacht.
Grote impact op vervoer
ANAS (wegen) en Rete Ferroviaria Italiana (spoor) bereiden al jaren Olympische verkeersplannen voor. Denk aan tijdelijke busbanen, slimme verkeerslichten en extra treinen van Trenitalia en Trenord. Als slede-evenementen naar het buitenland verhuizen, verschuiven stromen van bezoekers en materiaal. Dat dwingt tot nieuwe tijdvensters voor vracht en aangepaste rijroutes.
Bergwegen rond Cortina zijn smal en kwetsbaar bij sneeuwval. Wegafsluitingen en kettingplicht kunnen logistiek vertragen. Met een verhuizing neemt de druk af in de Dolomieten, maar toe rond een buitenlandse baan. Grensregio’s moeten dan hun eigen verkeersmaatregelen opschalen.
Voor leveranciers van ijsmachines, beschermingswanden en tv-infrastructuur is timing cruciaal. Hun transportplannen zijn vaak internationaal en just-in-time. Een laat besluit maakt buffers kleiner en risico’s groter. Extra kosten komen dan snel bij de organisatie en publieke partners terecht.
Milaan stuurt op OV en LEZ
In Milaan ligt de focus op openbaar vervoer en milieuzones. Stadsvervoerder ATM Milano plant meer metrolijnen en pendelbussen naar Fiera Milano en stadions. Treinoperators zetten extra ritten in op de as Malpensa–Centrale–Venezia. Dit moet autoverkeer beperken en de luchtkwaliteit verbeteren.
Milaan heeft Area B en Area C, twee milieuzones met strikte regels voor oudere benzine- en dieselauto’s. Area B is een grote Low Emission Zone (LEZ) die vooral vervuilende voertuigen weert. Area C is de stedelijke tolzone in het centrum. Bezoekers moeten vooraf checken of hun voertuig mag binnenrijden en welke dagen gelden.
Area C is de stedelijke tolzone van Milaan: toegang alleen met registratie en betaling op werkdagen.
Deze maatregelen passen in Europese CO₂-doelen richting 2030 en lokale luchtkwaliteitsplannen. Ze beperken piekverkeer bij grote evenementen. Voor mobiliteitspartners zijn ze voorspelbaar en te handhaven met camera’s en kentekenherkenning. Dat helpt ook bij de inzet van zero-emissiebussen en carsharing.
Europese regels sturen keuzes
Bij een verhuizing naar het buitenland komen Schengen, douanevrije grenspassages en Europese aanbestedingsregels samen. Contracten voor vervoer en beveiliging moeten dan mogelijk opnieuw worden aanbesteed. Dat vraagt afstemming tussen regio’s en nationale ministeries. De Europese Commissie kijkt mee naar staatssteun en duurzaamheidseisen.
Ook milieuvergunningen en Natura 2000-gebieden spelen een rol in de Alpen. Zwaar verkeer en tijdelijke tribunes vragen zorgvuldige toetsing. Een bestaande baan heeft hier vaak een voordeel, omdat de effecten bekend zijn. Dat verkleint juridische risico’s vlak voor het evenement.
Verder sluiten de mobiliteitsplannen aan op EU-doelen voor schoner vervoer. Denk aan elektrische bussen en laadinfrastructuur langs hoofdassen. Publieke partijen gebruiken het evenement om deze investeringen te versnellen. Dat levert na 2026 blijvende voordelen op.
Praktische gevolgen voor Nederlanders
Reizigers uit Nederland kiezen vaak de route via de Gotthard (A2) of de Brenner (A13/A22). Winterbanden en sneeuwkettingen zijn in delen van Italië verplicht bij winterse omstandigheden. In Zwitserland is een digitale snelwegvignet nodig. Houd rekening met tunnelsluitingen bij slecht weer en weekenddrukte.
Rijd je elektrisch, dan is snelladen langs de corridor ruim aanwezig. Netwerken als Ionity, Enel X Way en BeCharge bieden CCS-laders tot 350 kW. In de bergen kan het vermogen lager zijn door kou; plan extra marge. Hotel- of pisteaccommodaties met AC-laders zijn snel volgeboekt.
Wie Milaan in wil met een oudere diesel moet de regels van Area B en Area C vooraf checken. Euroklassen bepalen de toegang; Euro 4 en lager lopen vaak tegen beperkingen aan. Boetes worden automatisch opgelegd via camera’s. Parkeer daarom aan de rand en neem metro of tram naar het centrum.
Besluit binnen enkele weken
De komende weken zijn beslissend voor het slededossier. Het IOC wil zekerheid voor testevents, veiligheid en transport. Blijft Cortina op schema, dan volgt een sprint naar de finish. Gaat het naar het buitenland, dan draait het draaiboek naar een grensoverschrijdende operatie.
Voor weggebruikers, OV-partners en leveranciers is snelheid nu de grootste winst. Duidelijkheid maakt planning mogelijk en beperkt kosten. Regionale wegbeheerders en politie kunnen dan gerichte maatregelen nemen. Ook broadcasters en sponsors hebben die zekerheid nodig voor hun logistiek.
Op het moment van schrijven is er nog geen definitief besluit. Wel is helder dat mobiliteit en milieu-regels de kern vormen van het succes. Met sterke OV-inzet en heldere LEZ’s kan Milaan piekverkeer sturen. De vraag is vooral: waar rijden de sledes straks daadwerkelijk hun meters.
