Vlaams Belang Brasschaat voerde deze week actie tegen hoge brandstofprijzen. Langs een drukke weg riepen leden automobilisten op te claxonneren voor betaalbaar tanken. De gemeente ligt net over de grens bij Nederland, waar de benzineprijs en dieselprijs een terugkerend onderwerp zijn. De actie benadrukt de onvrede over de kosten aan de pomp in zowel België als Nederland.
Benzineprijs gedreven door belasting en olie
De actie in Brasschaat laat zien dat brandstofprijzen politiek en maatschappelijk gevoelig blijven. De prijs aan de pomp ontstaat uit drie hoofdonderdelen: ruwe olie, belastingen en marge van raffinaderij en tankstation. Ook de wisselkoers tussen euro en dollar speelt mee, omdat olie in dollars wordt verhandeld. Daardoor kan de literprijs snel wisselen, zelfs zonder lokaal beleid.
In zowel België als Nederland vormen accijns en btw een groot deel van de literprijs. Brancheorganisaties zoals BOVAG en RAI Vereniging wijzen er al langer op dat belastingen het grootste stuk van de rekening zijn. Wanneer overheden tarieven aanpassen of indexeren, merken automobilisten dat direct. Op het moment van schrijven schommelen pompprijzen per dag en per station.
Daarnaast tellen kosten voor biobrandstof mee. Benzine E10 en diesel B7 bevatten een verplicht aandeel biobrandstof, wat de inkoopprijs kan beïnvloeden. De exacte mix verschilt per land en periode. Dat maakt vergelijken over de grens minder eenvoudig dan het lijkt.
Grensregio: tanken in België vaak goedkoper
In de grensstreek rond Brasschaat en Breda kijken veel Nederlanders naar prijsverschillen. Als de literprijs in België lager is, loont tanken net over de grens. Dat gebeurt vooral bij grotere prijsverschillen en voor wie toch al die kant op rijdt. Voor korte omwegen kan de winst verdwijnen door extra kilometers.
De verschillen komen vooral door accijnsbeleid en lokale concurrentie tussen stations. Drukbezochte snelwegstations zijn vaak duurder dan pompen in dorpen net van de snelweg af. Ook kortingsacties en prijsapps zorgen voor beweging in de markt. Wie vergelijkt, ziet dat prijzen binnen een straal van tien kilometer flink kunnen uiteenlopen.
Voor zakelijke rijders met een tankpas gelden soms netwerkbeperkingen. Werkgevers kunnen tanken over de grens toestaan of juist beperken om administratie te vereenvoudigen. Dat beïnvloedt waar en wanneer medewerkers voordelig kunnen tanken. Zo speelt beleid binnen bedrijven mee in de uiteindelijke literprijs die zij betalen.
Accijns en btw bepalen de literprijs
De literprijs bestaat uit grondstof- en raffinagekosten, pompmarge, accijns en btw. Accijns is de vaste belasting per liter brandstof; btw is de belasting over het totaalbedrag. In Nederland zijn de tarieven vastgelegd in de Wet op de accijns. Jaarlijkse indexaties en tijdelijke maatregelen kunnen de tarieven wijzigen.
Accijns is een verbruiksbelasting per liter benzine of diesel, bovenop de inkoop- en distributiekosten.
België hanteert, net als Nederland, accijns en btw op brandstoffen. Beleidswijzigingen kunnen de grensbalans snel kantelen, zoals tijdens en na de energiecrisis. Daardoor is het prijsvoordeel niet altijd hetzelfde in elke periode. Automobilisten in de grensregio volgen dit nauwlettend.
Op het moment van schrijven kunnen wijzigingen in tarieven en indexaties gedurende het jaar optreden. Dat maakt vaste prijsvergelijkingen lastig. Wie wil besparen, let daarom op actuele pomptarieven in plaats van op oude gemiddelden. Prijsapps en borden langs de weg geven het snelste beeld.
Impact op leaserijders en mkb
Hogere brandstofkosten raken ook leaserijders en werkgevers. Brandstof is vaak een groot deel van de totale mobiliteitskosten. Fleetmanagers sturen op zuinige modellen, rijgedrag en keuze van tanklocaties. Daarmee proberen zij de kilometerkosten voorspelbaar te houden.
Tankpassen van aanbieders zoals Shell, TotalEnergies en DKV bieden inzicht en afspraken over tarieven. Soms zijn er kortingen bij specifieke netwerken, maar die gelden niet overal. Dat maakt het loontje-omrijden minder vanzelfsprekend voor zakelijke rijders. Heldere bedrijfsregels helpen om kosten te beheersen.
Voor mkb’ers met bestelauto’s op diesel zijn schommelingen extra voelbaar. Bezorg- en servicebedrijven zien hun marges meebewegen met de pompprijs. Sommige ondernemers onderzoeken alternatieven, zoals elektrische bestelwagens, waarbij de totale kosten afhangen van stroomprijs, laadmogelijkheden en regelingen zoals de Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfsauto’s (SEBA).
Vooruitzicht benzineprijs blijft onzeker
De korte termijn is moeilijk te voorspellen. Productiebesluiten van OPEC+, geopolitieke spanningen en onderhoud aan raffinaderijen hebben direct effect. Ook de euro-dollar-koers blijft een belangrijke factor voor de inkoopprijs. Seizoensinvloeden, zoals de zomervraag, doen de rest.
Voor consumenten is actuele informatie het handigst. Apps van ANWB Onderweg en prijsplatforms van pompen helpen bij het vinden van goedkopere stations. Wie regelmatig dezelfde route rijdt, kan een vast voordelig station kiezen. Zo blijft de besparing praktisch en voorspelbaar.
Overheden bepalen uiteindelijk de belastingcomponent. Wanneer accijnzen of btw worden aangepast, verschuift het prijsniveau direct. RAI Vereniging pleit al langer voor stabiel en voorspelbaar beleid, zodat automobilisten en bedrijven beter kunnen plannen. Tot die tijd blijft scherp vergelijken het meest effectieve middel aan de pomp.
