Nederlandse kijkers kunnen vanaf het nieuwe rechtenpakket weer een deel van de Formule 1 gratis volgen op open net. Formula One Management (FOM) maakt ruimte voor een sublicentie met enkele live races en samenvattingen. Dat zet druk op Viaplay, dat op het moment van schrijven de exclusieve rechten heeft in Nederland. De stap moet het bereik van de sport vergroten, met Max Verstappen (Red Bull Racing) als publiektrekker en de Grand Prix van Nederland in Zandvoort als nationale blikvanger.
Gratis F1 keert terug
In het volgende rechtenwindow (verwacht 2025-2027) wordt een pakket met free-to-air uitzendingen naar de Nederlandse markt gebracht. Het gaat om een beperkt aantal Grand Prix-weekenden live en ruime samenvattingen, naast een apart pay-tv- en streamingpakket. Zo’n opzet bestaat al in Duitsland en Oostenrijk, waar ORF of RTL een deel van de kalender vrij aanbieden. De verwachting is dat een Nederlandse zender het voorbeeld volgt met een vergelijkbare mix.
De invulling per weekend verschilt per land en per deal. Meestal behouden betaalzenders alle trainingen, kwalificaties en extra feeds, terwijl een open net enkele races live uitzendt. Online kan dit geoblockt zijn, zodat streams alleen binnen Nederland werken. F1TV Pro, de officiële OTT-dienst van FOM, blijft parallel beschikbaar met extra data en onboards.
Voor de Nederlandse markt liggen bekende namen voor de hand. Partijen als Ziggo Sport, RTL Nederland of Talpa hebben ervaring met sport op open net. Het is aan FOM om de combinatie te kiezen die commercieel werkt en tegelijk het publiek vergroot.
Sublicentie verschuift de markt
Een sublicentie betekent dat de hoofdrechtenhouder een deel van de rechten doorverkoopt aan een andere zender. Zo kan een pay-tv-partij premium-inhoud houden, terwijl een open net de sport breed zichtbaar maakt. Dit model vergroot het totale bereik en kan adverteerders aantrekken. Voor rechtenhouders levert het extra inkomsten en merkwaarde op.
Een sublicentie splitst het pakket: pay-tv en OTT voor diepgang en features, free-to-air voor bereik en instap.
Voor Viaplay verandert daarmee de concurrentie. De noodzaak om elk raceweekend live te zien neemt af voor kijkers die genoegen nemen met een selectie gratis races. Abonnees zullen afwegen of studio, 4K-kwaliteit en aanvullende content de maandprijs waard blijven. Dat kan uitmonden in scherpere prijzen, bundels of meer exclusieve formats rond de races.
Ook F1TV Pro krijgt een andere rol. De dienst biedt meer camera’s, telemetrie en vaak hogere beeldkwaliteit, maar vraagt een apart abonnement. Fans die features belangrijk vinden, blijven eerder bij F1TV Pro of een pay-tv-pakket. Casual kijkers kunnen overstappen naar het gratis aanbod en highlights.
Rechten 2025 in beweging
FOM en Liberty Media herverdelen de Nederlandse uitzendrechten voor het nieuwe seizoen. Op het moment van schrijven is de exacte verdeling nog niet publiek, maar de contouren zijn helder: een combinatie van free-to-air, pay-tv en OTT. De timing is strak, want teams en promotors willen ruim voor de seizoensstart zekerheid. De FIA-kalender en aanvangstijden liggen vast, wat de uitzendplanning vereenvoudigt.
De Nederlandse markt is daarbij commercieel interessant. Max Verstappen en Red Bull Racing trekken hoge kijkcijfers, zeker rond Zandvoort. Zenders kunnen inzetten op lokale programmering en voor- en nabeschouwingen met Nederlandse experts. Dat vergroot de waarde voor adverteerders en sponsoren.
Historisch gezien wisselden de rechten hier tussen betaalzenders en breed bereik. Een hybride model sluit aan bij de trend in Europa. Het combineert inkomsten uit abonnementen met het publieke effect van vrij toegankelijke topsport.
Regels en Europese context
De Europese AVMS-richtlijn laat landen een “evenementenlijst” maken voor sport met groot publiek belang. In Nederland valt Formule 1 daar op het moment van schrijven niet onder, maar de politiek bespreekt dit onderwerp geregeld. Een opname van de Dutch Grand Prix op de lijst zou een vrije uitzending verplichten. Tot die tijd regelen zenders en FOM dit via commerciële afspraken.
Het Commissariaat voor de Media ziet toe op de toepassing van deze regels. Daarnaast gelden normale eisen voor reclame, sponsoring en herkenbaarheid. Voor online uitzendingen spelen ook AVG-regels mee rond tracking en gepersonaliseerde advertenties. Zenders moeten dataminimalisatie en transparantie borgen voor kijkers.
In buurlanden toont de praktijk dat free-to-air en pay-tv naast elkaar kunnen bestaan. Duitsland heeft een beperkt aantal gratis races, terwijl Sky de rest uitzendt. Oostenrijk kiest voor een verdeling tussen ORF en ServusTV. Nederland lijkt die lijn te volgen, aangepast aan de lokale markt.
Wat dit betekent voor fans
Voor fans ontstaat een keuze. Wie alles live wil zien met extra camera’s, 4K en uitgebreide analyses, komt uit bij een betaald pakket of F1TV Pro. Wie af en toe een race live wil kijken, kan terecht op open net en met samenvattingen. Radioshows en podcasts vullen dit aan, zoals Grand Prix Radio tijdens raceweekenden.
Let op technische verschillen tussen kanalen. Free-to-air zenders bieden vaak 1080i/HD, terwijl sommige betaalpakketten 4K/HDR leveren. Ook vertraging via streaming kan variëren per app en apparaat. Voor wie langs de grens woont, zijn buitenlandse zenders niet altijd zonder meer te ontvangen door geoblocking.
De Grand Prix van Nederland blijft het speerpunt. Met FIA-toezicht op veiligheid en een volle tribune in Zandvoort is de nationale belangstelling hoog. Dat vergroot de kans dat juist dit evenement breed beschikbaar komt. Voor sponsors en teams is dat extra aantrekkelijk vanwege het Nederlandse bereik.
