Nederlandse automobilisten en zakelijke rijders krijgen te maken met hogere kosten. Autorijden wordt duurder door hogere accijns op brandstof, strengere Europese regels en fiscale wijzigingen zoals bijtelling 2026. Dit speelt nu en in de komende jaren in heel Nederland en de EU. De belangrijkste oorzaken zijn belastingen, duurdere voertuigen en stijgende verzekerings- en onderhoudskosten.
Benzineprijs stijgt door accijns en olie
De benzineprijs en dieselprijs blijven hoog door geopolitieke onrust en productieverlagingen bij OPEC+. Daar bovenop komen accijnsverhogingen en inflatie-indexatie die in Nederland zijn doorgevoerd. Dit stapelt door in de pompprijs en maakt rijden structureel duurder. Nederland behoort daardoor tot de landen met de hoogste literprijzen in Europa.
De tijdelijke accijnsverlaging die tijdens de energiecrisis gold, is grotendeels afgebouwd. Daarna zijn tarieven opnieuw geïndexeerd, wat de belasting op een liter verder verhoogt. Ook de btw op brandstof blijft door de hogere basisprijs in euro’s zwaarder doorwerken. Dit treft vooral forenzen en ondernemers met veel kilometers.
Automobilisten reageren met zuiniger rijgedrag of kiezen voor voertuigen met lager verbruik. Ook hybride auto’s winnen terrein door lagere tankkosten per kilometer. De totale maandlasten blijven echter stijgen als de literprijs hoog blijft. Dit vergroot het belang van nauwkeurige ritplanning en tanken bij goedkopere stations.
Bijtelling elektrische auto naar 22 procent
De bijtelling voor elektrische auto’s wordt stapsgewijs verhoogd en gaat in 2026 naar 22 procent, gelijk aan benzine en diesel. Bijtelling is de fiscale regeling waarbij een leaseauto privégebruik als loon in natura belast. Op het moment van schrijven geldt nog een verlaagd percentage met een drempelbedrag, maar dat loopt af. Zakelijke rijders met een EV zien daardoor hun nettoloon dalen of maandelijkse leasekosten stijgen.
Bijtelling is belasting over het privégebruik van een zakelijke auto.
Voor 2024 en 2025 geldt een lagere bijtellingsschijf tot een vastgesteld catalogusbedrag. Boven dat bedrag betaalt men het normale tarief. Vanaf 2026 wordt de bijtelling volledig gelijkgetrokken tot 22 procent. Leasemaatschappijen verwerken dit in hun tarieven en adviseren vaak over de ingangsdatum van het contract.
De verhoging verkleint het fiscale voordeel van elektrisch rijden voor de zakelijke rijder. Dat kan de keuze voor een kleiner of goedkoper model stimuleren. Werkgevers kunnen dit opvangen met hogere mobiliteitsbudgetten of ritregistratie. De impact verschilt per salaris, reiskilometers en modelkeuze.
Motorrijtuigenbelasting EV keert gefaseerd terug
De motorrijtuigenbelasting (mrb) voor volledig elektrische personenauto’s keert volgens de huidige plannen gefaseerd terug. Tot en met 2024 gold een ruime vrijstelling, maar die wordt na 2024 afgebouwd. In 2025 volgt een gedeeltelijk tarief, oplopend naar een volledig tarief in 2026, op het moment van schrijven. Dit verandert de vaste maandlasten voor particuliere EV-rijders merkbaar.
De mrb verschilt per provincie door zogeheten opcenten, een provinciale toeslag. Ook het gewicht van de auto speelt een grote rol in de berekening. Elektrische modellen zijn vaak zwaarder door het accupakket. Daardoor pakt het terugkeren van de mrb relatief stevig uit voor grotere EV’s.
Huishoudens zullen vaker totale kosten per maand vergelijken in plaats van alleen brandstof of stroom. Kleinere elektrische wagens kunnen hierdoor aantrekkelijker worden. Voor plug-in hybrides kan de mix van mrb, bijtelling en brandstofkosten anders uitpakken. Het loont om vooraf de eigen jaarkilometrage in te schatten.
BPM op CO2 drijft catalogusprijzen op
De Belasting van Personenauto’s en Motorrijwielen (bpm) is in Nederland afhankelijk van de CO2-uitstoot van het voertuig. Fabrikanten en importeurs rekenen de hogere bpm door in de catalogusprijs, vooral bij benzine- en dieselmodellen. Jaarlijkse aanscherpingen en indexaties maken dit effect sterker. EV’s met 0 gram CO2-uitstoot betalen geen bpm.
De Europese CO2-doelen voor 2025 en 2030 dwingen merken tot schonere aandrijflijnen. Dat vraagt investeringen in techniek, zoals hybride systemen en efficiëntere motoren. Zulke systemen verhogen vaak de kostprijs van een model. De consument merkt dit bij de vanaf-prijs in de showroom.
Grote en zware auto’s worden door de bpm extra geraakt. Om de bpm te drukken, kiezen fabrikanten voor downsizing en lichte elektrificatie. Voor de Nederlandse koper betekent het minder keuze in zware motorisaties. Ook de tweedehandsmarkt voelt dit, omdat nieuwprijzen de restwaarde sturen.
Reparatie en verzekering duurder door techniek
Nieuwe veiligheidsregels in de EU maken rijhulpsystemen zoals automatische noodrem (AEB) en rijstrookwaarschuwing verplicht. Deze ADAS-sensoren zijn kostbaar bij schadeherstel, door kalibratie en dure onderdelen. Hogere reparatiekosten leiden tot stijgende verzekeringspremies. Dit geldt voor zowel elektrische als brandstofauto’s.
De schadelast stijgt ook door duurdere materialen en langere levertijden voor onderdelen. Werkplaatsuurtarieven nemen toe door krapte op de arbeidsmarkt. Verzekeraars prijzen dit risico in, wat premies opdrijft. Bestuurders met veel rijhulpsystemen doen er goed aan hun polisvoorwaarden te controleren.
Preventie kan de totale kosten drukken. Correct gebruik van rijhulpsystemen vermindert schades. Daarnaast helpt tijdig onderhoud om elektronische storingen te voorkomen. Toch blijft de trend stijgend zolang onderdelen en arbeid duurder worden.
Rijbelasting per kilometer vanaf 2030
Het kabinet werkt aan Betalen naar Gebruik, een vorm van kilometerheffing vanaf 2030. Daarmee verandert de belasting op autorijden van bezit naar gebruik. De precieze tarieven en uitzonderingen zijn op het moment van schrijven nog niet definitief. Dit systeem moet files en uitstoot beperken, én inkomsten stabiel houden als het wagenpark elektrificeert.
Veelrijders gaan waarschijnlijk meer betalen, terwijl incidentele rijders mogelijk minder kwijt zijn. Bedrijven met grote wagenparken krijgen behoefte aan nauwkeurige ritregistratie. Privacy en uitvoerbaarheid zijn belangrijke punten in de wetsvoorbereiding. De RDW kan een rol krijgen bij registratie en controle, omdat deze instantie voertuigen toelaat en registreert.
Voor de Nederlandse automobilist is de boodschap dat vaste lasten verschuiven naar variabele kosten. Keuzes over woon-werkafstand en modaliteit gaan zwaarder wegen. Wie zuinig rijdt en minder kilometers maakt, kan voordeel hebben. Maar de totale belastinginkomsten voor mobiliteit blijven naar verwachting op peil.
