Brandweerorganisaties en het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) stellen deze week dat de elektrische auto niet brandgevaarlijker is dan een benzine- of dieselwagen. Incidentcijfers uit Nederland en de Europese Unie ondersteunen die conclusie. De discussie speelt nu het aantal EV’s snel groeit, met populaire modellen als Tesla Model 3 en Volkswagen ID.3 op de weg. De RDW wijst erop dat batterijpakketten aan strenge UN ECE-veiligheidsnormen voldoen.
Elektrische auto niet brandgevaarlijker
Verschillende onderzoeksinstituten en brandweerregistraties tonen aan dat het risico op voertuigbrand bij elektrische wagens niet hoger ligt dan bij auto’s op benzine of diesel. In meerdere Europese landen is het aantal branden per geregistreerd voertuig zelfs lager bij volledig elektrische modellen. Dat beeld wordt in Nederland herkend door korpsen en verzekeraars. Het gaat vooral om reguliere oorzaken zoals kortsluiting of mechanische slijtage, net als bij verbrandingsmotoren.
Toch leeft bij veel bestuurders het idee dat een accupakket sneller vlam vat. Dat komt mede door enkele spraakmakende beelden van batterijbranden die lang duren en veel rook geven. Zulke incidenten zijn zeldzaam, maar vallen op en krijgen veel aandacht op sociale media. Daardoor ontstaat een vertekend risico-beeld.
Nieuwe en bestaande modellen worden in Europa toegelaten met strikte typegoedkeuring. De RDW gebruikt daarbij onder meer UN ECE R100, een veiligheidsnorm voor elektrische veiligheid van voertuigen. Ook de botsproeven van Euro NCAP controleren de bescherming van het accupakket, dat de set batterijen onder de vloer is. Fabrikanten bouwen daarnaast het Battery Management System in, software die de batterijtemperatuur en -spanning bewaakt en ingrijpt bij afwijkingen.
Incidentcijfers uit Nederland en EU
Uit Nederlandse incidentregistraties blijkt dat de meeste voertuigbranden oudere benzine- en dieselauto’s betreffen. Leeftijd, onderhoud en intensief gebruik zijn daar vaak de oorzaak van. Elektrische auto’s zijn gemiddeld jonger en kennen strenge kwaliteitscontrole bij productie. Daardoor is het absolute aantal EV-branden laag vergeleken met het wagenpark.
Ook in landen met een grote EV-vloot, zoals Noorwegen en Zweden, wijzen openbare datasets dezelfde kant op. Het aantal branden per 100.000 voertuigen ligt bij batterij-elektrische auto’s lager dan bij brandstofauto’s. Het Verenigd Koninkrijk en Duitsland rapporteren vergelijkbare verhoudingen. Verschillen in registratie maken één Europees getal lastig, maar de trend is consistent.
Incidenten bij laadpalen blijken zelden door de paal zelf veroorzaakt. Meestal begint de brand in het voertuig, net als bij traditionele auto’s waar brand bij het tanken uitzonderlijk is. Beheerders van parkeergarages en laadpleinen houden daarom vooral toezicht op veilig parkeren en duidelijke vluchtroutes. Netbeheerders en gemeenten breiden laadinfra uit met aandacht voor brandcompartimenten en bereikbaarheid voor de brandweer.
In Nederland rijden op het moment van schrijven meer dan een half miljoen volledig elektrische personenauto’s, blijkt uit RDW-registraties.
Waarom batterijbranden meer opvallen
Een batterijbrand verloopt anders dan een motorbrand bij benzine of diesel. Bij een zogenoemde thermische runaway ontstaat een kettingreactie in cellen die veel warmte afgeeft; dat is een snelle, ongecontroleerde temperatuurstijging. De rookontwikkeling is heftig en kan giftige stoffen bevatten. Daardoor worden straten of garages soms ruim afgezet.
Blussen draait vooral om langdurig koelen. Koelen is het stap voor stap omlaag brengen van de temperatuur, vaak met veel water. Soms gebruikt de brandweer een dompelcontainer, een grote bak water waarin de auto tijdelijk wordt geplaatst. Dat helpt om verborgen hitte in het accupakket sneller af te voeren.
Belangrijk is dat zo’n aanpak niets zegt over hoe vaak het gebeurt. Het gaat om zeldzame, maar intensieve inzet per incident. Brandweer Nederland heeft protocollen en training aangepast op elektrische voertuigen. Wegenbeheerders en bergers werken met duidelijke richtlijnen voor veilig transport en opslag na een incident.
Gevolgen voor verzekeringen en leasers
Voor particuliere rijders en leasers verandert het brandrisico-beeld weinig aan de dagelijkse praktijk. Verzekeraars bepalen premies vooral op basis van catalogusprijs, reparatiekosten en diefstalrisico. Bij elektrische auto’s kan de premie hoger liggen door dure sensoren en hersteltijd, niet door een hoger risico op brand. Schadeherstelbedrijven investeren intussen in EV-kennis en afscherming van accupakketten.
Voor werkgevers en VvE’s is duidelijk beleid rond laden en parkeren belangrijker dan ooit. Denk aan laadpunten met keurmerken, toezicht op kabels en het vrijhouden van vluchtwegen. Dat verkleint risico’s en versnelt een eventuele evacuatie. Leasemaatschappijen en vlootbeheerders verwerken deze afspraken steeds vaker in hun uitgifteprotocol.
De fiscale bijtelling blijft ongewijzigd door dit veiligheidsdebat. Bijtelling is de belasting over privégebruik van een zakelijke auto en wordt jaarlijks door de overheid vastgesteld. Voor de zakelijke rijder draait het dus vooral om praktische afspraken op kantoor en in de parkeergarage. Waar nodig helpen brandweer en verzekeraar met een risicoscan.
Aanpak brandweer: koelen en kennis
Korpsen investeren in uitrusting en opleiding voor elektrische voertuigen. Denk aan spanningsdetectors, bluslansen en afdekhoezen voor laadpoorten. Ook de communicatie met bergers en dealers is strakker, zodat een voertuig snel veilig kan worden uitgelezen. Dat verkort de tijd op de weg en vermindert hinder.
Gebouwbeheerders volgen de regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger van het Bouwbesluit. Daarin staan eisen voor brandcompartimentering en bereikbaarheid. In parkeergarages betekent dat bijvoorbeeld voldoende brandscheidingen en duidelijke looproutes. NEN-normen zijn daarbij Nederlandse veiligheidsrichtlijnen voor techniek en laadpunten.
Voor automobilisten blijft het advies eenvoudig. Parkeer een voertuig dat een storing meldt of een brandgeur afgeeft veilig aan de kant, stap uit en bel 112. Probeer een batterijbrand niet zelf te blussen. Volg aanwijzingen op en houd afstand, zoals ook bij brandstofauto’s geldt.
